Powstańców śląskich portret własny. Pamięć władzy czy pamięć prywatna? Krytyczne wydanie wspomnień uczestników. II powstanie śląskie (1920)

okładka
Opublikowane
18 sierpnia 2026
ISSN druku
2956-6959

Szczegóły dotyczące monografii

ISBN-13 (15)
978-83-226-4679-3

Streszczenie

Tom stanowi drugą część cyklu, powstałego dzięki przyznaniu środków przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki (moduł Fundamenty 11. konkursu pt. „Patriotyzm w świadectwach osobistych – pamiętniki, listy, dzienniki, fotografie, albumy, utwory muzyczne, etc.”). W tomie zamieszczono – poprzedzone wstępem – 70 relacji uczestników wydarzeń z 1920 roku na Górnym Śląsku. Starano się dzięki nim uzyskać odpowiedzi na pytania, w jaki sposób powstańcy przedstawiali własną przeszłość i czy ukazana w materiale memuarystycznym wizja II powstania śląskiego odzwierciedla „pamięć władzy” czy „pamięć prywatną”? Cały wstęp oraz wybrane wspomnienia insurgentów zostały przetłumaczone na język angielski.

Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu realizowanego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki", nr projektu: NPRH/F/SP/508670/2021/11, kwota dofinansowania: 55 543,38 zł, całkowita wartość projektu: 926 777,48 zł

Biogramy autorów

Adriana Dawid - Uniwersytet Opolski

Dr hab., prof. UO, pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego, badaczka dziejów Górnego Śląska w XIX i XX wieku; autorka m.in. monografii Kośni z Chróścic. Dzieje rodu na tle przemian społeczno-politycznych Śląska w XIX i XX wieku (Toruń 2009) oraz Niepolskie Opolskie. Władze polityczne i administracyjne oraz aparat bezpieczeństwa wobec proniemieckich postaw mieszkańców województwa opolskiego (1950–1956) (Opole 2020). [17.08.2026]

Maciej Fic - Uniwersytet Śląski w Katowicach

Prof. dr hab., pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, badacz m.in. dziejów Górnego Śląska w XIX i XX wieku; autor monografii, m.in. Plebiscyt górnośląski 20 marca 1921 roku. Najbardziej demokratyczna forma wyboru? (Warszawa 2022), oraz współautor i współredaktor (wraz z prof. dr. hab. Ryszardem Kaczmarkiem) trzech tomów Słownika powstań śląskich (Katowice 2019–2021). [17.08.2026]

Marcela Gruszczyk - Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dr, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, historyk. Prowadzi badania nad współpracą międzynarodową państw słowiańskich w XX wieku (przede wszystkim w ramach realizacji idei jedności słowiańskiej). Jej zainteresowania naukowe koncentrują się również na zagadnieniach edukacji historycznej w obliczu konfliktu, w tym na metodach popularyzacji wiedzy o przeszłości w trudnych kontekstach społecznych i politycznych. W tym obszarze realizuje projekt „Edukatorium Historyczno-Społeczne”, wyróżniony nagrodą Wydarzenie Historyczne Roku 2023 w kategorii „Edukacja”. Sekretarz redakcji czasopisma naukowego „Wieki Stare i Nowe”, członkini Górnośląskiego Towarzystwa Historycznego oraz Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją. [17.08.2026]

Lech Krzyżanowski - Uniwersytet Śląski w Katowicach

Dr hab., prof. UŚ, historyk, prawnik, pracownik naukowy Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W latach 2005–2012 wicedyrektor Instytutu Historii. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na dziejach prawa i wymiaru sprawiedliwości oraz na historii inteligencji polskiej w okresie międzywojennym. Autor ponad 100 publikacji naukowych wydanych w kraju i za granicą. [17.08.2026]

Maria Wylężek

Dr, historyk, badaczka historii XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem tematyki Górnego Śląska) oraz dydaktyk historii. Absolwentka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie w Szkole Podstawowej nr 1 im. Miłośników Ziemi Śląskiej w Świętochłowicach oraz w I Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Jana Kochanowskiego w Świętochłowicach. Autorka artykułów i recenzji naukowych. [17.08.2026]

Liczba pobrań

Statystyki jeszcze nie są dostępne.